شيخ ذبيح الله محلاتى
8
رياحين الشريعة در ترجمه دانشمندان بانوان شيعه ( فارسي )
صاحب خصايص وجوه ديگرى در معنى ام ابيها ذكر فرموده چون در نظر حقير جلوه نكرد از نقل آن خوددارى نمودم . « 2 - ام اسماء » بنده احقر در جلد سوم تاريخ سامراء شرافت كنيه و لقب را تفصيل دادهام كه كنيه از مفاخر عرب است و در امتهاى ديگر مرسوم و معمول نبوده و كنيه از كنايه است و آن اشاره است بنام انسان كه از خواندن آن منتقل مىشود بنام خود و عرب كنيه را در مقام تعظيم و تكريم شايع كرده استعمال مىنمودند . ) يص ) و آنچه مشهور است كنيه مصدر باب و ام و ابن مىشود مثل ابو الحسن و ام كلثوم و ابن عباس و ابن حاجب بلكه مصدر مىشود مانند بنت العنب و بنت الكرم و غيره و صديقه كبرى ) ع ) چند كنيه داشته است كه بعضى مشهور بوده است مثل ام الحسن و ام المحسن و ام ابيها و بعضى مشهور نبوده است مثل اين كنيه ام اسماء چندانكه اين كنيه را فقط مجلسي از كتاب ( معرفة الصحابة ) نقل كرده است و از آن عبارت معلوم است اين كنيه را در اوائل ولادت و قبل از هجرت بر آن مخدره مىخواندند و عرب اين كنيه را تفأل بخير مىدانست . « 3 - ام الهناء » اين كنيه نيز غير مشهور است از آن مخدره ( ع ) و مأخذ آن از روايات به نظر نرسيده است فقط مرحوم شيخ حر عاملى ره در منظومهاش فرموده . و قد رووا كنيتها ام الهنا * ام الائمة الهداة الامناء ام الحسين المجتبى ام الحسن * فاسمع إلى جمع و تعداد حسن و هنا بفتح هاء و نون مأخوذ از هنى است و عيش هنى آن خوشى و گوارا شدن معيشت و زندگانى است و تهنيه نيز از اين باب است كه در اعياد و ايام سرور گفته مىشود و لفظ هنيئا در آشاميدن آب در ميان اعراب دعاء مخصوص است كه رسم شده و